Türk-İslam Kültürünün Mührü Dağlara Kazındı
Anadolu’nun Türk-İslam yurdu haline gelmesinde önemli rol oynayan Anadolu Erenlerinin isimleri, Gümüşhane’nin zirvelerinde yaşatılmaya devam ediyor. Güvenç Abdal, Abdal Musa ve Burga Baba gibi Alevi-Bektaşi geleneğinin önde gelen temsilcilerinin isimlerini taşıyan bu zirveler, hem inanç hem de kültür turizmi açısından bölgeye değer katıyor.
Güvenç Abdal Karadeniz’de İrşadın Merkezi Oldu
Araştırmacı-Yazar Sefa Öztürk, Güvenç Abdal’ın 13. yüzyılda Hacı Bektaş Veli’nin görevlendirmesiyle Gümüşhane’nin Kürtün ilçesine bağlı Taşlıca Köyü’ne gelerek tekke kurduğunu belirtti. Öztürk, bu tekkenin Karadeniz Bölgesi’nde iskân ve irşadı yönlendiren temel merkezlerden biri olduğunu ifade etti.
“Bu Ocak Bölge İçin Bir Pusula Oldu”
Güvenç Abdal ve ocağının bölgede adeta bir pusula görevi gördüğünü vurgulayan Öztürk,
“Abdal Musa ve Burga Baba da bu ocağa bağlı erenlerdendir. Güvenç Abdal’ın adı Güvende Yaylası’nda yaşatılırken, Abdal Musa ve Burga Baba’nın isimleri Gümüşhane’nin en yüksek zirvelerine verilmiştir” dedi.
Dağ Kültürü İnançla Bütünleşti
Her iki zirvenin de geleneksel kültürde kutsal kabul edilen dağlar olduğuna dikkat çeken Öztürk, eski Türk inancı olan Şamanizm’de dağların tanrı makamı olarak görüldüğünü, bu inancın Anadolu Aleviliğinde kimlik değiştirerek devam ettiğini söyledi.
Öztürk, “14. yüzyılın başlarında bölgemize yerleşen Alevi inancına sahip Çepni Türkleri, bu dağ kültürü gereği zirveleri kutsayarak dönemin dervişlerinin isimlerini vermiştir” ifadelerini kullandı.
Abdal Musa Tepesi Gümüşhane’nin En Yüksek Noktası
Abdal Musa Tepesi’nin 3 bin 331 metrelik rakımıyla Gümüşhane’nin en yüksek noktası olduğunu belirten Öztürk, Abdal Musa’nın Antalya Elmalı’da tekkesi bulunan ve Hacı Bektaş Veli döneminin sonlarına doğru yaşamış önemli bir Alevi dervişi olduğunu söyledi.
Öztürk, “Anadolu’nun birçok yerinde adına törenler düzenlenen Abdal Musa’nın ismi, bölgemizde en yüksek zirveye verilmiştir. Haritalarda Abdal Musa Tepesi olarak geçse de Şiran ilçesi Kırıntı Köyü’nde Abdal Dede olarak anılmaktadır” dedi.
Burga Baba Tepesi ve Barak Baba Geleneği
Burga Baba Tepesi’nin 2 bin 953 metre rakıma sahip olduğunu aktaran Öztürk, Burga Baba’nın asıl isminin Barak Baba olduğunu, zamanla yörede Burga Baba veya Burgu Baba şeklinde anıldığını belirtti.
Barak Baba’nın 1257 yılında Tokat’ta doğduğunu kaydeden Öztürk, İlhanlı Hükümdarı Olcayto döneminde Tokat, Amasya ve doğusundaki Türkmen ve Çepni toplulukları üzerinde etkili olduğunu, düşünce ve davranışlarıyla derin izler bıraktığını ifade etti.
Yüzyıllık Gelenek Şenliklerle Yaşatılıyor
Güvende Yaylası, Abdal Musa Zirvesi ve Burga Baba Zirvesi’nin yaz aylarında çok sayıda ziyaretçiyi ağırladığını belirten Öztürk, Şiran ilçesine bağlı Kırıntı Köyü’nde her yıl Burga Baba Şenlikleri’nin düzenlendiğini söyledi.
Öztürk, geçmişte yayladan köye göçün son gününde yapılan şenliklerin, bugün belirlenen tarihlerde daha geniş kapsamlı etkinliklerle sürdürüldüğünü, bu sayede yüzyıllık kültürel geleneğin yaşatılmaya devam ettiğini sözlerine ekledi.
