Türkiye turizmde rekorlar kırarken, Gümüşhane’de ziyaretçi hareketliliği neden konaklamaya dönüşmüyor?
Gümüşhane İlim Yayma Cemiyeti tarafından düzenlenen “Şehir Sohbetleri” programında, kentin turizm potansiyeli ve karşı karşıya olduğu yapısal sorunlar ele alındı. Gümüşhane Üniversitesi’nden Doç. Dr. İsmail Çalık, Türkiye turizmde rekorlar kırarken Gümüşhane’nin bu ivmeyi yakalayamadığını verilerle ortaya koydu.
Program Hüseyin Nihal Atsız Kültür Evi’nde Gerçekleştirildi
Gümüşhane’nin turizm karnesi, Şehir Sohbetleri programı kapsamında masaya yatırıldı. Gümüşhane İlim Yayma Cemiyeti Şubesi tarafından düzenlenen program, Hüseyin Nihal Atsız Kültür Evi’nde yoğun katılımla gerçekleştirildi.
Programın bu haftaki konuğu, Gümüşhane Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. İsmail Çalık oldu. Çalık, hem akademik çalışmaları hem de saha deneyimleri doğrultusunda Gümüşhane’nin turizmdeki mevcut durumunu istatistikler eşliğinde değerlendirdi.
“Gümüşhane Hâlâ Bir Merkez Değil”
Programın açılış konuşmasını yapan moderatör Dr. Öğr. Üyesi Bülent Bal, Gümüşhane’nin uzun süredir “az gelişmiş iller” kategorisinde yer aldığına dikkat çekerek, turizmin kent için önemli bir kalkınma fırsatı sunduğunu vurguladı.
Gümüşhane’nin doğa ve tarih açısından güçlü bir potansiyele sahip olmasına rağmen turizmde hâlen bir “son durak” olarak algılandığını ifade eden Bal, “Turizm hareketleri Trabzon ve çevre illerden başlıyor. Gümüşhane ise çoğu zaman sadece geçilen ya da kısa süre uğranılan bir şehir olarak kalıyor” dedi.
“Turizm Tek Başına Bir Sektör Değil”
Sunumuna katılımcılara teşekkür ederek başlayan Doç. Dr. İsmail Çalık, turizmin sanıldığı gibi yalnızca bir sektör olmadığını vurguladı. Turizmin yaklaşık 48 alt sektörü doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediğini belirten Çalık, şu değerlendirmede bulundu:
“İnşaattan gıdaya, ulaşımdan bankacılığa kadar çok geniş bir alan turizmle bağlantılıdır. Bu nedenle turizmde başarı, ancak kamu, özel sektör ve yerel yönetimlerin birlikte hareket etmesiyle mümkündür.”
Türkiye Büyürken Gümüşhane Geride Kaldı
Türkiye’nin 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 60 milyar dolarlık turizm geliri ve 60 milyondan fazla ziyaretçi sayısına ulaştığını hatırlatan Çalık, turizmin ülke ihracat gelirleri içindeki payının yüzde 20’nin üzerine çıktığını söyledi.
Buna karşın Gümüşhane’nin yabancı turist sayısının 700’ler seviyesinde kaldığını, yıllık toplam konaklama sayısının ise yaklaşık 40 bin civarında olduğunu belirten Çalık, önemli bir soruna dikkat çekti.
Karaca Mağarası, Tomara Şelalesi ve tabiat parklarına gelen günübirlik ziyaretçi sayısının yüksek olmasına rağmen bu hareketliliğin konaklamaya dönüşmediğini ifade eden Çalık, “Asıl sorun turistin şehirde kalmaması. Bu durum doğrudan gelir kaybı anlamına geliyor” dedi.
Güçlü Yönler Avantaja Dönüşmeyebilir
Gümüşhane’nin güçlü yönlerine de değinen Çalık, ilin koruma altındaki doğal alanlar bakımından Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu belirtti. Türkiye’de en fazla kiliseye sahip iller arasında üçüncü sırada yer alan Gümüşhane’nin, Satala Antik Kenti, Süleymaniye Mahallesi, yaylaları ve somut olmayan kültürel mirasıyla önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Ancak yayla turizmi konusunda mevzuat sorunları, plansız yapılaşma ve ikinci konut baskısı gibi risklere dikkat çeken Çalık, “Eğer bu potansiyel doğru yönetilmezse, avantaj olmaktan çıkıp ciddi bir probleme dönüşebilir” uyarısında bulundu.
“Bölgesel İş Birliği Olmadan Olmaz”
Gümüşhane’nin turizmde tek başına değil, Karadeniz turizm rotaları içinde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Çalık, ulaşılabilirlik, yol kalitesi ve seyahat acentalarının rolünün kritik olduğuna işaret etti.
Kentte faaliyet gösteren seyahat acentalarının büyük bölümünün Gümüşhane dışına tur düzenlediğini belirten Çalık, şehir merkezli günübirlik ve konaklamalı tur paketlerinin artırılması gerektiğini dile getirdi.
Uluslararası Öğrenciler Turizm Elçisi Olabilir
Programın soru-cevap bölümünde söz alan katılımcılar, Gümüşhane Üniversitesi’nde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin turizm açısından önemli bir potansiyel taşıdığına dikkat çekti.
Bu öğrencilerin mezuniyet sonrası ülkelerine döndüklerinde Gümüşhane’nin doğal tanıtım elçileri olabileceği ifade edilirken; üniversite, turizm acentaları ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arasında daha güçlü bir iş birliği çağrısı yapıldı.
Çıkış Yolu: Planlama, Entegrasyon ve Sabır
Gümüşhane’de turizm üzerine yapılan en kapsamlı değerlendirmelerden biri olarak dikkat çeken program, katılımcıların soruları ve karşılıklı görüş alışverişiyle sona erdi. Programda, Gümüşhane’nin turizmde çıkış yolu için planlama, bölgesel entegrasyon ve uzun vadeli sabır vurgusu öne çıktı.
