İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Trump’ın yeni görüşmeler başlayacağı yönündeki açıklamasının ardından Washington ile herhangi bir müzakere yürütülmediğini bildirdi. Bakanlık Sözcüsü Bekai, mevcut görüşmelerin Hürmüz Boğazı’nda geçiş güvenliği konusunda Umman ile yapıldığını belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Donald Trump’ın iki ülke arasında yeni görüşmelerin pazartesi günü başlayacağı yönündeki açıklamasını yalanladı.
Bakanlık, Washington ile şu anda herhangi bir müzakere süreci yürütülmediğini duyurdu.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, haftalık basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Şu anda ABD ile müzakere halinde değiliz” dedi.
Bekai, devam eden görüşmelerin Hürmüz Boğazı’nda geçiş güvenliğini sağlamak amacıyla Umman ile yapıldığını kaydetti.
Hürmüz Boğazı, savaşı sonlandırma çabalarında temel bir anlaşmazlık noktası olarak öne çıkıyor. İran, bu kritik ticaret koridorundan geçmeye çalışan gemileri engellemiş ve ticari gemilere ateş açmıştı.
Savaş öncesinde boğazda serbest geçiş sağlanırken, İran artık kontrolü elinde tutmakta ve ücret talep etmekte ısrar ediyor; ABD ise bu durumu reddediyor.
Tahran, gemilerin yalnızca İran kıyılarına yakın bir rotadan geçmesine izin veriyor.
Bekai, devlet televizyonuna verdiği demeçte, dar su yolunun diğer tarafında yer alan Umman ile Hürmüz’ün ortak yönetimi konusunda bir anlaşmaya yaklaşıldığını söyledi.
Sözcü, “Her iki tarafın da kabul edebileceği bir rota üzerinde uzlaşmaya varmak üzereyiz; ne kuzey rotası ne de güney rotası, ancak her iki tarafın egemenlik haklarına saygı duyan ve ulusal çıkarlarımızı ile güvenliğimizi koruyan bir rota” ifadelerini kullandı.
Ancak Bekai, böyle bir anlaşmanın boğazın yeniden açılması anlamına gelmediğini vurguladı.
Pazar günü Umman açıklarındaki bir tankerin yakınında patlama sesi duyulduğu bildirildi. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO), geminin ve mürettebatın güvende olduğunu açıkladı.
Trump, pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile yapılacak yeni görüşmelerin Hürmüz Boğazı’nı ve nihayetinde İran’ın nükleersizleşmesini kapsayacağını belirtti.
ABD Başkanı, çatışmanın başında savaşın İran’ın nükleer programını ele almak için gerekli olduğunu söylemişti.
Batılı ülkeler İran’ı nükleer silah peşinde koşmakla suçlarken, Tahran programın tamamen sivil amaçlı olduğunu savunuyor.
Trump, pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere, “Şu anda onlarla müzakere şeklinde konuşuyoruz. Yarın öğleden sonra başlıyor” dedi ancak mekan veya katılımcılar hakkında bilgi vermedi.
ABD Başkanı, İran’ın yanı sıra ABD müttefikleri Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’ın kendisinden ileri saldırıları ertelemesini istediğini, aksi takdirde bunun “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük saldırı” olacağını iddia etti.
İran medyası ise Tahran’ın Trump’tan saldırı düzenlememesini istediği yönündeki haberi yalanladı.
Trump, savaşı sonlandıracak bir anlaşmanın yakın olduğunu defalarca dile getirmiş, ancak ardından çatışmalar yeniden başlamıştı.
Başkan daha önce Tahran’a kıyamet senaryolu uyarılarda bulunmuş, sonrasında ise diplomasinin devrede olduğunu söyleyerek geri adım atmıştı. Geçen ay taraflar arasında varılan ateşkes anlaşması başarısızlığa uğramıştı.
Bu anlaşma, küresel ekonomiye Körfez’den hayati enerji ihracatını taşıyan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesini öngörüyordu.
İran parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü Milletvekili Hasan Gaşgavi, pazar günü yaptığı açıklamada, arabulucuların haziran ayında varılan ABD-İran mutabakat zaptını canlandırmaya çalıştığını belirtti.
Bu anlaşma nihai bir barış anlaşması olarak değil, kapsamlı bir anlaşmaya giden yolda bir basamak olarak tasarlanmıştı ve Hürmüz’e dair hükümler içeriyordu.
Gaşgavi, “Asıl meselenin ve şu an işin anahtarının Hürmüz Boğazı meselesi olduğunu biliyorlar, dolayısıyla evet, bir görüş alışverişi var” diye konuştu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise X platformunda yaptığı paylaşımda, “Düşmanı imzaladığı hususlara bağlı kalmaya mecbur etmek için çaba göstermeliyiz” ifadelerini kullandı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a sürpriz saldırılar düzenlemesiyle başlayan savaş, altıncı ayına girdi. Aylar süren kesintili diplomasi, görece sakinlik dönemlerine yol açsa da çatışma devam ediyor.
Trump geçen hafta İran’ı “çok sert” vurmakla tehdit etmiş ve ABD liderinin enerji altyapısı da dahil olmak üzere yenilenen saldırıları değerlendirdiği bildirilmişti.
Ancak Trump, cumartesi günü bu tehdidinden geri çekilerek bir anlaşmanın “parametrelerinin” mevcut olduğunu söylemişti.
