Gümüşhane’nin Torul ilçesine bağlı Arpalı köyünde, Rumlardan kalan ve daha sonra camiye çevrilen yaklaşık 160 yıllık kilisenin çan kulesi, köylüler tarafından özenle korunuyor. Minare inşa edilmesine rağmen çan kulesine dokunulmaması, köyde kuşaklar boyunca süregelen hoşgörü anlayışını gözler önüne seriyor.
Kiliseden Camiye, Çan Kulesi Yerinde Kaldı
Arpalı köyünde Rumlar tarafından inşa edilen ve çan kulesi bulunan kilise, Kurtuluş Savaşı sonrasında Rum nüfusun köyü terk etmesiyle birlikte camiye çevrildi. Köylüler, ibadetin sürdürülebilmesi için camiye bir minare yaptı ancak kilisenin çan kulesini yıkmadı. Yıllar içinde yıpranan kulenin çatısı onarılarak sacla kaplandı, ayrıca kule ışıklandırılarak koruma altına alındı.
“Başka Yerlerde Çanı Olan Kilise Yoktu”
Arpalı Köyü Muhtarı Fatih Küçüköner, köyün tarihinin oldukça eskiye dayandığını belirterek, Kurtuluş Savaşı öncesinde köyde yaklaşık 600 Rumun yaşadığını söyledi. Küçüköner, şu bilgileri paylaştı:
“O dönemlerde burada yaşayan Rumlar, çan kulesi bulunan kiliseyi köyümüze yapmış. Çevrede başka yerleşim yerlerinde çanı olan kilise yoktu. Çevre köylere hâkim konumda olduğu için çan bizim köyde çalınırdı. Pazar günleri köyümüze çok sayıda Rum gelirdi. Rumlar köyü terk edince köylüler toplanarak kiliseyi camiye çevirmiş ve minare yapmış. Ancak çan kulesine hiç dokunulmamış, bugüne kadar da korunmuştur.”
“Türk Milleti Hoşgörülüdür”
Köy sakinleri, bu yaklaşımın atalarından miras kalan bir anlayış olduğunu vurguladı. Yapılan açıklamada, caminin bugün tescilli olduğu, yanındaki çan kulesine ise geçmişte de bugün de dokunulmadığı ifade edildi. Köylüler, caminin bir yanında minare, diğer yanında çan kulesi bulunmasından rahatsızlık duymadıklarını belirterek, bunu hoşgörünün somut bir örneği olarak değerlendirdi.
Restorasyon Beklentisi
Muhtar Küçüköner, 160 yıllık çan kulesinin aslına uygun şekilde restore edilmesi gerektiğini belirterek, bu amaçla birçok kez başvuruda bulunduklarını ancak şu ana kadar somut bir sonuç alınamadığını dile getirdi. Köylüler, hem tarihi mirasın korunması hem de yapının gelecek nesillere sağlıklı şekilde aktarılması için yetkililerden destek bekliyor.
