DOKA destekli projeyle üretimden işlenmeye, markalaşmadan e-ticarete kadar uzanan kapsamlı yol haritası hazırlandı.
Gümüşhane Valiliği tarafından, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) Teknik Destek Programı kapsamında yürütülen “Karabuğday ve Glutensiz Ürünlerde Katma Değer Zinciri Analizi ve Yatırım Öncelikleri” projesiyle, karabuğdayın yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürülmesi ve ilin bu alanda bölgesel bir üretim merkezi haline gelmesi hedefleniyor.
Proje kapsamında Gümüşhane’nin tarımsal üretim kapasitesi, gıda sanayisi, yatırım potansiyeli ve pazarlama imkanları ayrıntılı şekilde incelendi. Teknik uygulama, saha araştırması, analiz ve raporlama çalışmaları, KocamanARGE Danışmanlık adına Öğr. Gör. Mehmet Kocaman tarafından gerçekleştirildi.
24 Paydaşla Saha Çalışması Yapıldı
8-12 Haziran 2026 tarihleri arasında Gümüşhane merkez ile Kelkit, Şiran, Torul ve Köse ilçelerinde gerçekleştirilen saha ziyaretlerinde kamu kurumları, Gümüşhane Üniversitesi, ticaret ve sanayi odaları, üreticiler, kadın kooperatifleri, pestil-köme ve unlu mamul işletmeleri ile yöresel ürün satış noktalarının da aralarında bulunduğu en az 24 sektör temsilcisiyle görüşüldü.
Gümüşhane’nin Güçlü Yönleri Belirlendi
Hazırlanan analizde Gümüşhane’nin temiz üretim koşulları, tarla bitkileri yetiştiriciliğindeki deneyimi, geniş nadas alanları, 5 bin 358 ÇKS kayıtlı üreticisi, yöresel gıda kültürü ve organik üretim potansiyeli sayesinde karabuğday üretiminde önemli avantajlara sahip olduğu vurgulandı.
Raporda, üretimin henüz ekonomik ölçeğe ulaşmaması, alım garantisi eksikliği, işleme kapasitesinin yetersizliği, laboratuvar altyapısındaki eksiklikler ile ortak marka ve pazarlama sisteminin oluşturulamamış olması ise sektörün önündeki temel sorunlar olarak sıralandı.
Beş Öncelikli Yatırım Önerisi
Hazırlanan yol haritasında Gümüşhane için şu yatırım başlıkları öne çıktı:
- İkinci bir karabuğday temizleme, kabuk soyma, öğütme ve paketleme tesisinin kurulması,
- Glutensiz Ürün Ar-Ge ve Ürün Geliştirme Merkezi oluşturulması,
- “Gümüşhane Karabuğday” ortak markasının hayata geçirilmesi,
- Üreticilere yönelik eğitim ve demonstrasyon çalışmalarının yaygınlaştırılması,
- E-ticaret ve dijital pazarlama altyapısının güçlendirilmesi.
Her İlçeye Farklı Rol
Projede ilçelerin sahip olduğu potansiyellere göre görev dağılımı da önerildi. Buna göre Kelkit’in üretim ve işleme merkezi, Şiran’ın sözleşmeli üretim bölgesi, Köse’nin organik ve iyi tarım uygulamaları merkezi, Gümüşhane merkezin ise Ar-Ge, eğitim, paketleme ve koordinasyon merkezi olması öngörüldü. Torul ve Kürtün’de ise kadın kooperatifleri öncülüğünde katma değerli yöresel ürünlerin geliştirilmesi hedefleniyor.
Karabuğdaydan Yeni Nesil Ürünler
Proje kapsamında karabuğdaydan ekmek, erişte, makarna, yufka, kurabiye, granola, enerji barı ve çeşitli yöresel ile dünya mutfağı ürünlerinin hazırlanmasına yönelik kapsamlı bir reçete kitabı taslağı da oluşturuldu. Böylece karabuğdayın yalnızca ham tarım ürünü değil, işlenmiş ve markalı bir gıda ürünü olarak ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
Kırsal Kalkınmaya Katkı Sağlayacak
Hazırlanan stratejik yol haritasının hayata geçirilmesiyle Gümüşhane’nin karabuğday ve glutensiz ürünlerde bölgesel bir üretim ve işleme merkezi haline gelmesi, kadın girişimciliğinin desteklenmesi, kırsal istihdamın artırılması, markalaşma, e-ticaret ve ihracat alanlarında yeni ekonomik fırsatlar oluşturması hedefleniyor. Bu kapsamda projenin, ilin tarımsal kalkınmasına uzun vadeli katkı sunacak önemli adımlardan biri olması bekleniyor.
