“Gümüşhane Enerjide Yeni Bir Fırsatın Peşinde

Gümüşhane denildiğinde akla çoğu zaman dağlar, madenler, tarım ve hayvancılık geliyor. Ancak kentin sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli, doğru planlama ve yatırımlarla Gümüşhane ekonomisine yeni bir kapı açabilecek önemli alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Yenilenebilir Enerji ve Teknoloji Sistemleri Uzmanı, Yüksek Makine Mühendisi Burhan Gül, Gümüşhane’nin güneş enerjisi potansiyelinin yalnızca güneşlenme süresi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, ilçelerin coğrafi özelliklerine göre farklı yatırım modellerinin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Gül, Gümüşhane’nin Türkiye’nin güneş enerjisi haritasında yeterince değerlendirilmemiş bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, “Mesele güneşin ne kadar süreyle parladığı değil; hangi bölgede, hangi arazi üzerinde, hangi teknolojiyle ve hangi ihtiyaca yönelik yatırım yapılacağıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Her İlçenin Güneş Potansiyeli Farklı

Gümüşhane’nin ilçelerinin aynı güneş enerjisi yatırım modeliyle değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Gül, özellikle Kelkit ve Köse’nin büyük ölçekli GES projeleri açısından dikkat çektiğini belirtti.

Kelkit ve Köse’de yıllık güneşlenme süresinin 2 bin 400-2 bin 600 saat, günlük radyasyon değerlerinin ise 4,0-4,5 kWh/m² seviyelerinde değerlendirilebileceğini belirten Gül, geniş ve daha düz arazilerin bu ilçelerde önemli bir avantaj oluşturduğunu kaydetti.

Gül, güneş enerjisinin yalnızca elektrik üretimi amacıyla değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, özellikle tarım ve hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde güneş enerjili sulama sistemlerinin üreticinin maliyetlerini düşürebileceğine işaret etti.

Kelkit ve Köse’de Tarım ile Enerji Birlikte Düşünülebilir

Gül, Kelkit ve Köse ovalarında uzun vadede agrivoltaik sistemlerin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Tarım arazilerinde tarımsal üretim ile enerji üretiminin birlikte ele alınabileceğini ifade eden Gül, uygun ürün ve sistem tasarımlarıyla aynı alandan hem tarımsal hem de enerji açısından fayda sağlanabileceğini dile getirdi.

Şiran’da Depolamalı Sistemler Öne Çıkabilir

Şiran’ın da güneş enerjisi açısından önemli bir potansiyel taşıdığını belirten Gül, ilçenin coğrafi yapısının her noktada büyük ölçekli arazi tipi GES yatırımlarına uygun olmayabileceğini söyledi.

Bu nedenle Şiran’da orta ölçekli arazi projeleri, çatı tipi GES’ler ve enerji depolama sistemlerinin birlikte değerlendirilmesinin daha doğru bir yaklaşım olabileceğini ifade eden Gül, özellikle kırsal bölgelerde depolama destekli güneş enerjisi sistemlerinin enerji sürekliliği açısından önem taşıdığını kaydetti.

Şehir Merkezi ve OSB’de Çatılar Enerji Üretebilir

Gümüşhane merkezde ise geniş arazi bulmanın daha zor olabileceğini belirten Gül, buna karşın kamu binaları, işletmeler ve sanayi tesislerinin çatılarının önemli bir enerji üretim alanına dönüştürülebileceğine dikkat çekti.

Özellikle Gümüşhane Organize Sanayi Bölgesi’ndeki sanayi tesislerinin çatı tipi GES yatırımları açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gül, işletmelerin kendi elektriklerinin önemli bir bölümünü üretmesinin enerji maliyetlerinin kontrol altına alınmasına ve rekabet gücünün artırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Gül, “Belki de şehrin yeni enerji santralleri çatılarımız olacak” değerlendirmesinde bulundu.

Torul’da HES-GES Hibrit Modeli Gündeme Gelebilir

Torul’un dağlık ve engebeli arazi yapısının büyük ölçekli arazi tipi GES projelerini bazı bölgelerde zorlaştırabileceğini belirten Gül, bunun güneş enerjisinden vazgeçilmesi anlamına gelmediğini vurguladı.

Torul’da mevcut hidroelektrik santralleri ile güneş enerjisinin birlikte değerlendirilebileceğini ifade eden Gül, hibrit enerji sistemlerinin önemli bir alternatif oluşturabileceğini söyledi.

Gül’e göre hidroelektrik ve güneş enerjisinin birlikte kullanılması, farklı dönemlerdeki üretim özellikleri sayesinde yıl boyunca daha dengeli bir enerji üretim modeli oluşturabilir.

Kürtün’de Enerji Kaynağı Veriye Göre Seçilmeli

Kürtün’de yüksek yağış ve bulutlanma nedeniyle güneş enerjisi potansiyelinin diğer ilçelere göre daha düşük olabileceğini belirten Gül, burada tek bir enerji kaynağına odaklanmak yerine bölgenin koşullarına uygun hidroelektrik ve rüzgar gibi yenilenebilir kaynakların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Gül, enerji yatırımlarında duygusal yaklaşımlardan ziyade veriye dayalı karar verilmesinin önemine dikkat çekerek, “Enerji yatırımlarında romantizme değil, veriye ihtiyaç var” dedi.

Gümüşhane’nin Güneş Enerjisi Haritası Çıkarılmalı

Güneş enerjisi yatırımının yalnızca güneşlenme süresiyle belirlenemeyeceğini ifade eden Gül; arazi eğimi, bakı yönü, şebeke bağlantısı, trafo kapasitesi, tarım alanları, koruma statüsü, kamulaştırma maliyetleri ve ulaşım imkanlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu kapsamda Gümüşhane’nin tamamını kapsayan “Gümüşhane Güneş Enerjisi Potansiyel ve Yatırım Haritası” hazırlanmasını öneren Gül, uygun alanların ilçe, köy ve hatta parsel bazında belirlenebileceğini ifade etti.

Gül, hazırlanacak kapsamlı bir çalışmayla hangi bölgelerde büyük ölçekli GES kurulabileceği, hangi köylerde güneş enerjili sulama sistemlerinin uygulanabileceği, hangi kamu binaları ve sanayi tesislerinin çatı GES için uygun olduğu ve hangi bölgelerde enerji depolama ya da hibrit sistemlerin kullanılabileceğinin ortaya konulabileceğini belirtti.

Güneş Enerjisi Aynı Zamanda Kalkınma Meselesi

Gül, güneş enerjisinin Gümüşhane açısından yalnızca elektrik üretimi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, yenilenebilir enerji yatırımlarının tarım, sanayi, istihdam, kırsal kalkınma ve göç açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Tarımsal sulama maliyetlerinin düşürülmesinden sanayi tesislerinin enerji giderlerinin azaltılmasına kadar birçok alanda güneş enerjisinin doğrudan ekonomik karşılık oluşturabileceğini belirten Gül, özellikle OSB’deki sanayi tesisleri ile Kelkit bölgesindeki işletmelerin kendi enerjilerinin bir bölümünü üretmesinin önemli bir rekabet avantajı sağlayabileceğini ifade etti.

“Mesele Güneşi Ekonomik Değere Dönüştürmek”

Gümüşhane’nin sahip olduğu doğal kaynakları ekonomik değere dönüştürme konusunda yeni bir anlayışa ihtiyaç duyduğunu belirten Gül, güneş enerjisinin de bu potansiyeller arasında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Gül, Gümüşhane’nin yalnızca büyük GES projelerine odaklanmak yerine köylerde tarımsal sulamadan sanayi tesislerinin çatısına, kamu binalarından hayvancılık işletmelerine, madencilik tesislerinden enerji depolamaya kadar geniş bir perspektifle hareket etmesi gerektiğini kaydetti.

Gül, değerlendirmesini şu dikkat çekici ifadelerle tamamladı:

“Güneşimiz yeterli mi sorusundan daha önemli bir soru var: Sahip olduğumuz güneşi ekonomik değere dönüştürmek için yeterince hazır mıyız? Çünkü güneş her sabah doğuyor. Mesele onun doğup doğmaması değil. Mesele, biz Gümüşhane olarak o güneş doğarken ne üreteceğiz?”