Kiraların elden ödenmesi hem kiracı hem de ev sahipleri açısından ciddi hukuki ve mali riskler doğuruyor. Mevzuata aykırı şekilde yapılan her bir tespit için özel usulsüzlük cezası uygulanırken, kanıtlanamayan ödemeler icra takibi ve tahliye davalarına kadar uzanabilen süreçleri beraberinde getirebiliyor.
Gümüşhane’de Elden Ödeme Alışkanlığı Tamamen Bitmedi
Türkiye genelinde kira ödemelerinin banka veya PTT üzerinden yapılması zorunlu hale getirilmesine rağmen, Gümüşhane’de özellikle uzun yıllara dayanan kiracı-ev sahibi ilişkilerinde elden ödeme alışkanlığının tamamen ortadan kalkmadığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, dijital bankacılığın yaygınlaşmasıyla bu yöntemin önemli ölçüde azaldığını ancak bazı vatandaşların hâlâ “güven esasına dayalı” elden ödeme yöntemini sürdürdüğünü ifade ediyor. Uzmanlar ise bu alışkanlığın farkında olunmadan ciddi hukuki riskler doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Banka ve PTT Üzerinden Ödeme Zorunlu
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kira tahsilatına ilişkin düzenlemeleri kapsamında kira ödemelerinin banka veya PTT aracılığıyla yapılması zorunlu hale getirildi. Buna rağmen kirayı elden ödeme alışkanlığının sürmesi durumunda hem kiracı hem de ev sahibi cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor.
Cezalar Kira Bedelinin Yüzde 10’u Oranında
Uzmanlara göre elden yapılan kira ödemelerinde her bir tespit için kira bedelinin yaklaşık yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası uygulanıyor. Söz konusu ceza çoğu durumda 5 bin TL’den başlayarak takvim yılı içinde toplamda 20 milyon TL’ye kadar ulaşabiliyor. Ayrıca kiracı ve ev sahibinin elden yapılan ödemeyi beş iş günü içinde idareye bildirmemesi halinde her iki taraf da cezai sorumlulukla karşılaşabiliyor.
İspat Sorunu Tahliye Riskini Artırıyor
Elden yapılan ödemeler banka dekontu gibi güçlü bir belge niteliği taşımadığından, kiracı ödemenin yapıldığını ispatlamakta zorlanabiliyor. Bu durumda kira borcu ödenmemiş kabul edilebiliyor ve ev sahibi alacağını tahsil etmek için icra takibi başlatabiliyor. Süre içinde ödeme yapılmaması veya itiraz edilmemesi halinde tahliye süreci de gündeme gelebiliyor.
Uzmanlardan Öneriler
Hukukçular, olası cezalar ve hukuki uyuşmazlıkların önüne geçilmesi için şu uyarılarda bulunuyor:
- Kira ödemeleri mutlaka banka havalesi veya PTT üzerinden yapılmalı.
- Ödeme dekontları ve makbuzlar düzenli şekilde saklanmalı.
- Gerekli durumlarda imzalı makbuz, ibraname veya yazılı kayıtlar muhafaza edilmeli.
Uzmanlar, kayıt dışı ödeme alışkanlığının sürdürülmesi halinde hem kiracıların hem de ev sahiplerinin yüksek para cezaları ve hukuki süreçlerle karşılaşabileceğini vurguluyor.
