Kur Korumalı Mevduat resmen tarihe karıştı: Zarar 60 milyar dolar

image

Türkiye ekonomisinin son yıllardaki en tartışmalı uygulamalarından biri olan Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi resmen sona erdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından hazırlanan ve 24 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile KKM’ye dayanak oluşturan düzenleme yürürlükten kaldırıldı.

Hukuki Zemin Tamamen Ortadan Kalktı

Resmî Gazete’nin 33147 sayılı nüshasında yayımlanan tebliğe göre, 21 Aralık 2021 tarihinde hayata geçirilen “Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (2021/14)” tamamen ilga edildi. Yeni yayımlanan 2026/1 sayılı Tebliğ ile KKM uygulamasının hukuki altyapısı da resmen sona ermiş oldu.

KKM Neden Hayata Geçirilmişti?

Kur Korumalı Mevduat sistemi, Aralık 2021’de yaşanan sert döviz kuru artışları, Türk Lirası’ndaki hızlı değer kaybı ve artan dolarizasyonu frenlemek amacıyla devreye alındı. Amaç; dövizi cazip olmaktan çıkararak tasarrufları TL’ye yönlendirmek ve kur şoklarını kamu güvencesiyle sınırlamaktı.

Neden Sona Erdirildi?

KKM, ilk aşamada döviz kurlarındaki yükselişi geçici olarak yavaşlatsa da, ilerleyen süreçte Hazine ve Merkez Bankası üzerinde ciddi bir mali yük oluşturdu.
Bütçe üzerindeki baskı, para politikasında sadeleşme ihtiyacı ve ortodoks politikalara dönüş süreci, KKM’nin kademeli olarak tasfiye edilmesinin önünü açtı. Son yayımlanan tebliğ ise bu sürecin resmi ve nihai adımı olarak değerlendirildi.

Alınan Karar Ne Anlama Geliyor?

Yayımlanan düzenlemeyle birlikte;

  • Kur Korumalı Mevduat sistemi hukuken tamamen sona erdi,
  • Türk Lirası mevduat sistemi devlet desteği olmaksızın piyasa koşullarına bırakıldı,
  • Para politikasında normalleşme ve sadeleşme süreci yeni bir aşamaya geçti.

Ekonomi yönetiminin önümüzdeki dönemde TL’yi yüksek faiz ve sıkı para politikasıyla desteklemesi beklenirken, KKM uygulaması da Türkiye ekonomi tarihindeki yerini aldı.

Bütçede 818 Milyar TL’lik Zarar

KKM uygulaması, Nurettin Nebati’nin Hazine ve Maliye Bakanı olduğu Aralık 2021 döneminde, düşük faiz politikası nedeniyle hızla yükselen döviz kurlarını dizginlemek amacıyla devreye sokulmuştu.
Sistemde, TL mevduat sahiplerinin kur farkı nedeniyle yaşayacağı kayıplar Hazine veya TCMB tarafından karşılandı.

Uygulamaya alındıktan sonra yalnızca sekiz ay içinde 143 milyar dolarlık hacme ulaşan KKM hesapları, kamu maliyesi üzerinde büyük baskı yarattı. KKM’nin 2023 sonu itibarıyla bütçeye maliyeti 818,9 milyar TL olarak hesaplandı.

KKM Hesapları Kademeli Olarak Eritildi

Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini devralmasının ardından dile getirilen “rasyonel politikalara dönüş” vurgusu ile birlikte KKM hesapları kademeli olarak azaltıldı.
Son iki yılda hızla gerileyen KKM büyüklüğü, 15 Ağustos 2025 itibarıyla 11 milyar dolar seviyesine kadar düştü.

“Asıl Zarar Çok Daha Büyük”

Ekonomistler ise KKM’nin yarattığı gerçek maliyetin yalnızca bütçeye yansıyan rakamlarla sınırlı olmadığını belirtiyor. Uzmanlara göre sistemin neden olduğu dolaylı zararlar ve bozulan piyasa dengeleriyle birlikte toplam maliyetin 60 milyar doların çok üzerinde olduğu ifade ediliyor.

Exit mobile version