İçindekiler
İYİ Parti Genel Başkan Başdanışmanı Gümüşhaneli Prof. Dr. Zafer Ulutaş, TÜRKŞEKER’in 2026 yılı şeker pancarı alım fiyatını eleştirerek üretim maliyetlerinin altında kalan fiyatların çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını savundu. Ulutaş, özellikle Gümüşhane’nin Köse, Kelkit ve Şiran ilçelerindeki üreticilerin pancar ekiminden vazgeçme noktasına geldiğine dikkat çekti.
İYİ Parti Genel Başkan Başdanışmanı Prof. Dr. Zafer Ulutaş, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER) tarafından açıklanan 2026 yılı şeker pancarı alım fiyatına ilişkin değerlendirmesinde, tarım sektöründe artan maliyetlerin üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti. Açıklanan fiyatın çiftçinin giderlerini karşılamaya yetmediğini savunan Ulutaş, mevcut politikanın sürmesi hâlinde yerli üretimin ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Pancar Fiyatı 3 Bin 720 Lira, Maliyet 4 Bin Liranın Üzerinde
TÜRKŞEKER’in 13 Ekim 2026 tarihinde kota tamamlama primi dâhil ton başına 3 bin 720 lira olarak açıkladığı alım fiyatını değerlendiren Ulutaş, geçen sezonun 3 bin 100 liralık fiyatına göre yaklaşık yüzde 20 artış yapıldığını hatırlattı. Ancak bu artışın üreticinin yaşadığı maliyet baskısını hafifletmeye yetmediğini ifade etti.
Bölgeye, verime ve sulama koşullarına göre değişmekle birlikte şeker pancarının ton başına üretim maliyetinin 4 bin liranın üzerine çıktığını belirten Ulutaş, açıklanan fiyatın üreticiyi zarar riskiyle karşı karşıya bıraktığını kaydetti.
Gübre, mazot, işçilik, sulama, makine ve nakliye giderlerindeki yükselişe dikkat çeken Ulutaş, üreticinin yalnızca daha fazla çalışarak ayakta kalamayacağını, fiyat politikalarının da gerçek maliyetleri dikkate alması gerektiğini vurguladı.
Girdi Maliyetleri Alım Fiyatındaki Artışı Geride Bıraktı
TÜİK’in Temmuz 2026 verilerine işaret eden Ulutaş, tarımsal girdi fiyat endeksinin yüzde 27,62, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin yüzde 28,82, gübre ve toprak geliştiricilerin fiyatlarının ise yüzde 33,07 arttığını belirtti.
Girdi maliyetlerindeki artışın pancar alım fiyatındaki yaklaşık yüzde 20’lik yükselişi geride bıraktığını ifade eden Ulutaş, fiyatın hangi maliyet hesabına göre belirlendiğinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.
Ulutaş, “Üretim maliyetini dahi karşılamayan bu fiyat politikası çiftçiyi borçlanmaya ve tarlasını terk etmeye zorlamaktadır. Açıklanan fiyatın hangi maliyet hesabına dayandığı şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmalı ve üreticinin net gelirini koruyacak adımlar atılmalıdır” ifadelerini kullandı.
Gümüşhane’de Pancar Üretimi Tehlikede
Şeker pancarının yalnızca şeker sanayisi için değil, hayvancılık ve kırsal ekonomi açısından da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Ulutaş, üretimin gerilemesinin zincirleme sonuçlar doğuracağına dikkat çekti.
TÜRKŞEKER verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık 93 bin çiftçinin 22 milyon tonun üzerinde şeker pancarı ürettiğini belirten Ulutaş, Gümüşhane’de özellikle Köse, Kelkit ve Şiran ilçelerindeki üreticilerin yaşadığı sıkıntılara işaret etti.
Pancarın posasının hayvancılıkta, melasının sanayide değerlendirildiğini hatırlatan Ulutaş, üretimde yaşanacak daralmanın yalnızca çiftçiyi değil, nakliye sektöründen hayvancılığa kadar geniş bir ekonomik alanı etkileyeceğini savundu.
Tarımda gelir yetersizliğinin genç kuşakları kırsal bölgelerden uzaklaştırdığını belirten Ulutaş, üreticinin emeğinin karşılığını alamaması durumunda tarımsal üretimin kalıcı bir daralma riskiyle karşılaşacağını ifade etti.
Yerli Üretici Kaybederse Türkiye Dışa Bağımlı Kalabilir
Yerli üreticinin maliyet baskısı altında ezilirken ithalat yoluyla oluşan rekabetin üretim gücünü zayıflatabileceğini kaydeden Ulutaş, şeker gibi stratejik ürünlerde yerli üretim kapasitesinin korunması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği’nde uygulanan tarım politikalarına kıyasla Türkiye’deki desteklerin yükselen maliyetleri karşılamakta yetersiz kaldığını savunan Ulutaş, gıda güvenliğinin sürdürülebilir yerli üretimle sağlanabileceğini belirtti.
Ulutaş, “Yerli üreticinin tarladan çekilmesi, stratejik bir ürün olan şekerde dışa bağımlılığı artıracaktır. Bu durum hem cari açık üzerinde baskı yaratacak hem de ülkenin gıda bağımsızlığını riske atacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Ulutaş’tan Üreticiyi Koruyacak Çözüm Önerileri
Şeker pancarı üreticisinin emeğinin karşılığını alabilmesi için fiyat ve destek politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Zafer Ulutaş, çözüm için üç temel öneriyi gündeme getirdi.
Maliyet esaslı fiyatlandırma: Taban fiyatın gerçek üretim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmesini isteyen Ulutaş, mazot, gübre ve elektrik gibi temel girdilerde yaşanacak artışlara göre fiyatların sezon içerisinde güncellenebileceği dinamik bir sistem kurulmasını önerdi.
Şeffaf ve zamanında destek: Alım fiyatlarının, primlerin ve ödeme takviminin üretim sezonu başlamadan açıklanması gerektiğini belirten Ulutaş, gübre, mazot ve sulama desteklerinin üreticilere ihtiyaç duydukları ekim döneminde ulaştırılmasını istedi.
Yerli üretimi koruyan ithalat politikası: İthalat kararlarının yerli üretimin devamlılığı gözetilerek alınması gerektiğini savunan Ulutaş, haksız rekabetin önüne geçecek şeffaf ve etkili düzenlemelerin uygulanması çağrısında bulundu.
“Çiftçiye Sadece Üret Demek Yetmez”
Üreticinin maliyetini karşılayamadığı bir tarım sisteminin uzun vadede sürdürülebilir olmayacağını belirten Ulutaş, çiftçinin üretimde kalmasını sağlayacak ekonomik koşulların oluşturulmasının devletin sorumluluğu olduğunu ifade etti.
Ulutaş, “Çiftçiye yalnızca ‘üret’ demek yetmez; ürettiğinin karşılığını alabileceği şartları oluşturmak devletin sorumluluğudur. Üretici kazanamıyorsa üretim geriler; üretim gerilerse bedelini bütün toplum öder” sözleriyle açıklamasını tamamladı.
